SysAdmin Commands

User identification and who is who in Linux world

คำสั่ง	คำอธิบาย
hostname	แสดงชื่อเครื่อง
whoami	ชื่อ username ที่ login เข้าระบบ ณ ขณะนี้
w	แสดงรายชื่อ user ที่กำลังเข้าใช้ในระบบ ระยะเวลาที่เข้าสู่ระบบ .
last	แสดงรายชื่อ user ที่เข้าสู่ระบบที่ผ่านมา
last root	แสดงข้อมูลว่า root user เข้าสู่ระบบล่าสุด
lastb	แสดงรายชื่อ user ที่พยายามเข้าสู่ระบบ แต่ไม่สำเร็จ

ตรวจสอบรายละเอียด Hardware ของเครื่อง

// report exact memory configuration, firmware version, mainboard configuration, 
CPU version and speed, cache configuration, bus speed, etc.
$ sudo lshw | less 
$ sudo lshw -html > myhardware.html 
$ sudo lshw -xml > myhardware.xml 


$ sudo dmidecode -q | less # To display BIOS information
$ sudo slusb -tv # To see USB info


$ sudo smartctl -A /dev/sda | grep Power_On_Hours # How long has this disk (system) been powered on in total
$ sudo hdparm -tT /dev/sda # Do a read speed test on disk sda
$ sudo badblocks -s /dev/sda # Test for unreadable blocks on disk sda

การอ่านสถานะของทรัพยากรระบบจากไดเรกทอรี /proc

ไดเรกทอรี /proc เปรียบเสมือนหน้าต่างของลีนุกซ์คอร์เนล (Kernel Windows) ซึ่งเป็นไดเรกทอรีพิเศษที่เป็นระบบไฟล์เสมือน (virtual filesystem) ที่สามารถเข้าถึงสถานะการทำงานของอุปกรณ์ในระดับฮาร์ดแวร์ของเครื่อง และสถานะข้อมูลต่างๆของระบบโดยค่าทั้งหมดจะถูกเก็บอยู่ในหน่วยความจำ

เมื่อใช้คำสั่ง ls /proc จะพบกลุ่มของไฟล์จำนวนมาก รวมทั้งไดเรกทอรีที่เป็นตัวเลข ซึ่งไดเรกทอรีเหล่านี้คือสถานที่เก็บข้อมูลของระบบที่กำลังทำงานอยู่และถูกจะอ้างอิงจากหมายเลขโปรเซสนั่นเอง นอกจากนั้นแล้วในไดเรกทอรี /proc ยังมีไฟล์พิเศษที่แทนฮาร์แวร์ต่างๆในระบบ ได้แก่

ไฟล์	คำอธิบาย
/proc/modules	dynamically loaded modules
/proc/devices	registered character and block major numbers
/proc/iomem	on-system physical RAM and bus device addresses
/proc/ioports	on-system I/O port addresses (especially for x86 systems)
/proc/interrupts	registered interrupt request numbers
/proc/softirqs	registered soft IRQs
/proc/kallsyms	running kernel symbols, including from loaded modules
/proc/partitions	currently connected block devices and their partitions
/proc/filesystems	currently active filesystem drivers
/proc/swaps	currently active swaps
/proc/cpuinfo	information about the CPU(s) on the system
/proc/meminfo	information about the memory on the system, viz., RAM, swap

$ cat /proc/cpuinfo # Find CPU model/speed information
$ grep -c processor /proc/cpuinfo # Count processor (including cores)
$ cat /proc/meminfo # Find Memory details

โปรแกรมเสริมการดูทรัพยากรสำคัญภายในเครื่อง

$ sudo apt install htop bashtop glances

$ htop
$ bashtop
$ glances