# SysAdmin Commands

{% hint style="info" %}
User identification and who is who in Linux world
{% endhint %}

<table><thead><tr><th width="159">คำสั่ง</th><th>คำอธิบาย</th></tr></thead><tbody><tr><td>hostname</td><td>แสดงชื่อเครื่อง</td></tr><tr><td>whoami</td><td>ชื่อ username ที่ login เข้าระบบ ณ ขณะนี้</td></tr><tr><td>w</td><td>แสดงรายชื่อ user ที่กำลังเข้าใช้ในระบบ ระยะเวลาที่เข้าสู่ระบบ .</td></tr><tr><td>last</td><td>แสดงรายชื่อ user ที่เข้าสู่ระบบที่ผ่านมา </td></tr><tr><td>last root</td><td>แสดงข้อมูลว่า root user เข้าสู่ระบบล่าสุด </td></tr><tr><td>lastb</td><td>แสดงรายชื่อ user ที่พยายามเข้าสู่ระบบ แต่ไม่สำเร็จ</td></tr></tbody></table>

### ตรวจสอบรายละเอียด Hardware ของเครื่อง

```shell-session
// report exact memory configuration, firmware version, mainboard configuration, 
CPU version and speed, cache configuration, bus speed, etc.
$ sudo lshw | less 
$ sudo lshw -html > myhardware.html 
$ sudo lshw -xml > myhardware.xml 


$ sudo dmidecode -q | less # To display BIOS information
$ sudo slusb -tv # To see USB info


$ sudo smartctl -A /dev/sda | grep Power_On_Hours # How long has this disk (system) been powered on in total
$ sudo hdparm -tT /dev/sda # Do a read speed test on disk sda
$ sudo badblocks -s /dev/sda # Test for unreadable blocks on disk sda
```

### การอ่านสถานะของทรัพยากรระบบจากไดเรกทอรี /proc

ไดเรกทอรี /proc เปรียบเสมือนหน้าต่างของลีนุกซ์คอร์เนล (Kernel Windows) ซึ่งเป็นไดเรกทอรีพิเศษที่เป็นระบบไฟล์เสมือน (virtual filesystem) ที่สามารถเข้าถึงสถานะการทำงานของอุปกรณ์ในระดับฮาร์ดแวร์ของเครื่อง และสถานะข้อมูลต่างๆของระบบโดยค่าทั้งหมดจะถูกเก็บอยู่ในหน่วยความจำ&#x20;

เมื่อใช้คำสั่ง ls /proc  จะพบกลุ่มของไฟล์จำนวนมาก รวมทั้งไดเรกทอรีที่เป็นตัวเลข ซึ่งไดเรกทอรีเหล่านี้คือสถานที่เก็บข้อมูลของระบบที่กำลังทำงานอยู่และถูกจะอ้างอิงจากหมายเลขโปรเซสนั่นเอง นอกจากนั้นแล้วในไดเรกทอรี /proc ยังมีไฟล์พิเศษที่แทนฮาร์แวร์ต่างๆในระบบ ได้แก่

<table><thead><tr><th width="243">ไฟล์</th><th>คำอธิบาย</th></tr></thead><tbody><tr><td>/proc/modules</td><td>dynamically loaded modules</td></tr><tr><td>/proc/devices</td><td>registered character and block major numbers</td></tr><tr><td>/proc/iomem</td><td>on-system physical RAM and bus device addresses</td></tr><tr><td>/proc/ioports </td><td>on-system I/O port addresses (especially for x86 systems)</td></tr><tr><td>/proc/interrupts</td><td>registered interrupt request numbers</td></tr><tr><td>/proc/softirqs</td><td>registered soft IRQs</td></tr><tr><td>/proc/kallsyms</td><td>running kernel symbols, including from loaded modules</td></tr><tr><td>/proc/partitions</td><td>currently connected block devices and their partitions</td></tr><tr><td>/proc/filesystems</td><td>currently active filesystem drivers</td></tr><tr><td>/proc/swaps</td><td>currently active swaps</td></tr><tr><td>/proc/cpuinfo</td><td>information about the CPU(s) on the system</td></tr><tr><td>/proc/meminfo</td><td>information about the memory on the system, viz., RAM, swap</td></tr></tbody></table>

```shell-session
$ cat /proc/cpuinfo # Find CPU model/speed information
$ grep -c processor /proc/cpuinfo # Count processor (including cores)
$ cat /proc/meminfo # Find Memory details
```

### โปรแกรมเสริมการดูทรัพยากรสำคัญภายในเครื่อง

```shell-session
$ sudo apt install htop bashtop glances

$ htop
$ bashtop
$ glances
```