# Basic Commands {% hint style="info" %} **Useful shortcuts** {% endhint %}
Shortcutคำอธิบาย
Ctrl + Aย้าย cursor ไปที่ต้นบรรทัด
Ctrl + Eย้าย cursor ไปที่ปลายบรรทัด
Alt + Fขยับ cursor ไปข้างหน้าโดยข้ามไปทีละคำ (word)
Alt + Bขยับ cursor ถอยหลังโดยข้ามไปทีละคำ (word)
Ctrl + Lล้างหน้าจอ terminal คล้ายกับคำสั่ง clear
Ctrl + Rค้นหาคำสั่งที่เคยพิมพ์มาก่อนหน้านี้
Ctrl + Cหยุดการทำงานของโปรแกรม
Ctrl + Dlogout หรือออกจากคำสั่งที่กำลังทำงานอยู่
Ctrl + Zหยุดพักคำสั่งชั่วคราว
{% hint style="info" %} **Basic Commands** {% endhint %}
ชุดคำสั่ง คำอธิบาย ตัวอย่าง
mkdir ใช้สร้างไดเรกทอรี่ใหม่

mkdir (ชื่อไดเรกทอรี่)

เช่น mkdir test1

cd การเข้าสู่ไดเรกทอรี่ที่ต้องการ

cd (ไดเรกทอรี่ที่ต้องการเข้า)

เช่น cd test1

touchใช้สร้างไฟล์ หรืออัพเดตเวลาการแก้ไขไฟล์ล่าสุดtouch test.txt
touch -m test.txt
ls แสดงไฟล์ที่อยู่ในไดเรกทอรี่ ls
cp

เป็นคำสั่งที่ใช้ในการคัดลอกไฟล์

(ทั้งไฟล์เดียวและหลายไฟล์)

โดยระบุ source และ target

cp (ชื่อไฟล์) (ที่อยู่ที่ต้องการคัดลอกไฟล์ไปไว้)

เช่น cp test.txt test1
คือการ copy file ชื่อ test.txt ไปไว้ในไดเรกทอรี่ test1

mv

เป็นคำสั่งที่ใช้ในการโยกย้ายไฟล์

หรือ

เปลี่ยนชื่อไฟล์

mv (ชื่อไดเรกทอรี่เดิม) (ชื่อไดเรกทอรี่ใหม่ที่ต้องการย้ายไป)

mv file.txt /test1

เปลี่ยนชื่อไฟล์ mv (ชื่อเก่า) (ชื่อใหม่)
mv file.txt newfile.txt

rm

ใช้ในการลบไฟล์โดยสามารถใช้ได้ทั้ง

ไฟล์เดียวหรือหลายไฟล์

rm (ตามด้วยชื่อไฟล์ที่ต้องการลบ)

rm test1.txt

rmdir

ใช้ลบไดเรกทอรี่ ซึ่งสามารถลบได้

เฉพาะไดเรกทอรีว่างเท่านั้น

rmdir directory_name
echo

เป็นคำสั่งที่ใช้ในการแสดงข้อความใดๆ

ที่ต้องการให้ถูกปรากฏบนหน้าต่างเทอร์มินัล
หรือสามารถใช้แทรกข้อความลงในไฟล์ได้

echo (ข้อความที่ต้องการแสดง)

echo Hello

echo this is message >> test.txt

cat

ใช้แสดงข้อมูลที่อยู่ในไฟล์ออกมา

แสดงครั้งเดียวพร้อมกันทั้งหมด ในบางครั้งก็

ใช้ในการรวมไฟล์หลายไฟล์เข้าด้วยกันมา

เป็นไฟล์เดียว และสามารถใช้สร้างไฟล์

cat (ไฟล์.txt)

เช่น cat test.txt

clearล้าง terminal ให้อยู่ใน init stateclear
df

แสดง ผลได้ทั้งจำนวนพื้นที่ที่มีการใช้งาน

ไปแล้วในระบบ และพื้นที่ว่างที่สามารถใช้งาน

df -h
du

คำสั่งที่ใช้ในการตรวจสอบขนาดการใช้งาน

ไดเรกทอรีที่ชี้อยู่ (mount point) รวมถึง

ไดเรกทอรีย่อยๆลงไปจากตำแหน่งปัจจุบัน

du -h
pwd แสดงไดเรกทอรี่ที่กำลังใช้งาน pwd
ifconfig

ตรวจสอบว่ากำลังใช้ Network Interface

Card (NIC) หมายเลขตัวใดอยู่ เช่น eth0

หรือ eth1 เป็นต้น

ifconfig
tar

ใช้สำหรับแตกไฟล์นามสกุล tar

และบีบอัดไฟล์หรือไดเรกทอรี่ให้เป็น

ไฟล์นามสกุล tar

tar cvf (ชื่อไฟล์.tar) (ไดเรกทอรี่หรือไฟล์ที่ต้องการบีบอัด)

เช่น tar cvf test1.tar test1

คำสั่งแตกไฟล์ tar

tar xvf test1.tar

chmod

การกำหนดสิทธิ์ในการเข้าถึงไฟล์

โดยแบ่งสิทธิ์ไว้ 3 กลุ่มคือ Owner Group

publie ซึ่งจะแทนตัวเลข 0-7 ในการกำหนด

สิทธิ์ของแต่ละกลุ่ม เช่น 644 (เลขฐานแปด)หรือเทียบเท่ากับ rw-r--r-- หมายถึง เจ้าของอ่านและเขียนได้ แต่คนอื่น

ทั่วไปอ่านได้อย่างเดียว

chmod (กำหนดสิทธิ์การเข้าถึง) (ชื่อไฟล์)

เช่น chmod 644 test

uname แสดงชื่อของระบบปฏิบัติการที่ใช้งานอยู่ uname -a
ps aux

ใช้แสดงรายการประมวลผลต่างที่กำลัง

ทำงานอยู่ของระบบแบบระเอียด

ps aux
kill

การส่งสัญญาณเข้าไปขัดจังหวะโปรเซส

เพื่อบอกกับโปรเซสตามวัตถุประสงค์ของสัญญาณ้ส่งไป สามารถดูตัวเลข process

ได้จาก คำสั่ง kill -l

kill (ตัวเลข process) (PID)

เช่น kill –9 203

zip ใช้บีบอัดไฟล์เป็นนามสกุล zip

zip (ชื่อไฟล์.zip) ไฟล์ที่ต้องการzip

เช่น zip test.zip test

unzip ใช้แตกไฟล์นามสกุล zip

unzip (ไฟล์.zip)

เช่น unzip test.zip

sudo su

ใช้เมื่อผู้ใช้ต้องการเข้าในฐานะผู้ดูแลระบบ

ที่เรียกว่า Superuser หรือ root

sudo su
### *Command Sequences* ผู้ใช้สามารถป้อนคำสั่งมากกว่าหนึ่งคำสั่งไปพร้อมกันโดยใช้ตัวดำเนินการควบคุม (Control Operators) ได้แก่ `||` `&&` `&` `;` `;;` `|` `(` `)` เป็นต้น ซึ่งการเรียงชุดคำสั่งอย่างง่ายที่สุดในกรณีที่มีมากกว่า 1 คำสั่งเป็นต้นไป จะใช้เครื่องหมาย `;` อัฒภาค (semicolon) shell จะรับคำสั่งและดำเนินการทีละคำสั่งตามลำดับ ในกรณีที่จะมีการตรวจสอบผลลัพธ์การทำงานของแต่ละคำสั่งว่าสำเร็จหรือล้มเหลวนั้น ระบบปฏิบัติการลีนุกซ์จะมีการคืนค่ากลับคือถ้าคืนค่ากลับมาเลขศูนย์จะหมายถึงคำสั่งดำเนินการสำเร็จ แต่ถ้าเป็นตัวเลขอื่นๆจะถือว่าคำสั่งนั้นทำงานล้มเหลว ดังนั้นผู้ใช้สามารถกำหนดเส้นทางการทำงานตามเงื่อนไขที่ออกมาโดยใช้ตัวดำเนินการ AND `&&` และ OR `||` ตัวอย่างเช่น ```shell-session $ ls android ccache Downloads kernel output.txt Templates workspace aosp Desktop error.log Music Pictures test.txt bin Documents git one.txt Public Videos $ ls test.txt && echo "OK... File exists" test.txt OK... File exists $ ls mail.txt && echo "OK... File exists" ls: cannot access mail.txt: No such file or directory ``` จากคำสั่งข้างต้น ไฟล์ test.txt มีอยู่ในไดเรกทอรีจึงทำให้ระบบปฏิบัติการลีนุกซ์คืนค่ากลับมาเป็นศูนย์ คำสั่งถัดไปจึงทำงานต่อได้ แต่ในขณะที่ไฟล์ mail.txt ไม่ได้อยู่ในไดเรกทอรี แสดงถึงการทำงานล้มเหลว ทำให้ไม่มีการทำคำสั่งตัวถัดไป แต่หากใช้ตัวดำเนินการ `||` คำสั่งถัดมาจะถูกทำงานในกรณีที่คำสั่งแรกมีการคืนค่ากลับมาไม่เท่ากับศูนย์ ดังตัวอย่างข้างล่าง 
$ ls test.txt || echo "OK... File exists"
test.txt

$ ls mail.txt || echo "No File exists"
ls: cannot access mail.txt: No such file or directory
ON File exists
แต่หากต้องการนำตัวดำเนินการ && และ || มาประยุกต์ใช้ในการตรวจสอบเงื่อนไขเหมือนชุดคำสั่ง if (เงื่อนไข) *..(จริง)..* else *..(เท็จ)..* หรือ if (เงื่อนไข) ? *..(จริง)..* : *..(เท็จ)..* ในภาษาโปรแกรมทั่วไป จะมีรูปแบบการเขียนดังนี้ ```shell-session $ ls test.txt && echo "OK...File exists" || echo "Oh Bad... File not found" test.txt OK...File exists $ ls mail.txt && echo "OK...File exists" || echo "Oh Bad... File not found" ls: cannot access mail.txt: No such file or directory Oh Bad... File not found ``` ### *Standard I/O* รายละเอียดขบวนการทำงานของ Shell ในระบบปฏิบัติการลีนุกซ์ จะมีพื้นฐานสำคัญคือ วิธีการเชื่อมต่อระหว่างโปรแกรมและสิ่งแวดล้อมของตัวโปรแกรมเองภายในเทอร์มินัล (Terminal) ที่เรียกว่า I/O ซึ่งรูปข้างล่างนี้เป็นการแสดงการเชื่อมต่อของอุปกรณ์ I/O มาตราฐานพื้นฐานของระบบที่มีอยู่ 3 ชนิด ได้แก่
{% hint style="info" %} ตารางรายละเอียดพื้นฐานของ Standard I/O {% endhint %}
Stream มาตราฐานFDรายละเอียด
stdin (Standard Input Stream)0สำหรับรับคำสั่งจากผู้ใช้เพื่อส่งต่อให้โปรแกรม อาทิเช่นการรับข้อมูลคำสั่งจากการกดคีย์บอร์ด
stdout (Standard Output)1สำหรับแสดงผลลัพธ์ที่ถูกส่งออกมาจากโปรแกรม เพื่อส่งข้อความผลลัพธ์ออกมาแสดงบนจอภาพ
stderr (Standard Error)2สำหรับแสดงผลความผิดพลาดเกิดจากการทำงานของโปรแกรมที่รับคำสั่งมาประมวลผล ออกจากหน้าจอภาพ
### *Redirections* ระบบปฏิบัติการลีนุกซ์นั้นได้เตรียมเครื่องมือตัวดำเนินการที่สามารถควบคุมกลไกการไหลของข้อมูลจากทิศทางหนึ่งไปยังอีกทิศทางหนึ่งหรืออธิบายง่ายๆคือการเปลี่ยนเส้นทางข้อมูลว่าจะให้ออกตัว standard stream ตัวใด โดยการใช้ตัวดำเนินการ `<` แทน stdin (Standard Input) และ `>` แทน stdout (Standard Output) ซึ่งตัวดำเนินการ redirection นั้นมีอยู่ด้วยกัน 5 แบบตามรายละเอียดในตารางข้างล่าง {% hint style="info" %} ตารางตัวดำเนินการ redirection {% endhint %}
ตัวดำเนินการรายละเอียด
< ไฟล์เปิดไฟล์สำหรับอ่านข้อมูลภายในไฟล์
<< tokenใช้ในกรณีที่เป็นคำสั่งหรือเชลล์สคริปท์ที่ต้องการรับค่าจนกระทั่งเจอ token
> ไฟล์เปิดไฟล์สำหรับเขียนทับข้อมูลใหม่
>> ไฟล์เปิดไฟล์สำหรับเขียนต่อท้ายจากข้อมูลเดิม
n>&mเปลี่ยนเส้นทางของ File Descriptor (FD) เดิม n ไปที่ใหม่ m
ยกตัวอย่างเช่น การใช้งานการส่งอินพุทจากไฟล์ /etc/passwd ให้กับคำสั่ง grep และการส่งอินพุทจากการป้อนข้อความให้กับคำสั่ง sort ดังแสดงข้างล่าง ```shell-session $ grep -i student < /etc/passwd student:x:1000:1000:EE-Burapha Student,,,:/home/student:/bin/bash $ sort << END > 55233424 Wiroon Sriborrirux > 55237346 Nayot Kurukitkoson > 55236477 Panuwat Dankhang > END 55233424 Wiroon Sriborrirux 55236477 Panuwat Dankhang 55237346 Nayot Kurukitkoson $ sort -k2 << END > 55233424 Wiroon Sriborrirux > 55237346 Nayot Kurukitkoson > 55236477 Panuwat Dankhang > END 55237346 Nayot Kurukitkoson 55236477 Panuwat Dankhang 55233424 Wiroon Sriborrirux ``` เมื่อมีการใช้ตัวดำเนินการ `>` ผลลัพธ์จากคำสั่งจะถูกส่งไปเก็บไว้ในไฟล์ /tmp/results แทนที่จะออกหน้าจอ ดังตัวอย่างข้างล่าง ```shell-session $ grep -i student /etc/passwd > /tmp/results $ ls /tmp/ CRX_75DAF8CB7768 orbit-student ssh-pqdoFN1336 vmware-root-2 hsperfdata_student pulse-Xti8iSZ9STOh VMwareDnD vmware-student keyring-27UIsq results vmware-root $ cat /tmp/results student:x:1000:1000:EE-Burapha Student,,,:/home/student:/bin/bash ``` ตัวอย่างการใช้คำสั่ง cat เพื่อแสดงข้อมูลภายในไฟล์ จะมีการแสดงข้อความผิดพลาด (Error message) ออกทางหน้าจอ ถ้าไฟล์นั้นไม่มีอยู่ในไดเรกทอรี ```shell-session $ cat one.txt two.txt 2>&1 This is the data inside cat: two.txt: No such file or directory ``` สามารถกรองข้อความผิดพลาดให้ไปเก็บไว้ในไฟล์ชื่อ error.log ด้วยตัวดำเนินการ `2>` ```shell-session $ cat one.txt two.txt 2> error.log This is the data inside ``` ในกรณีที่ไม่ต้องการเก็บข้อความผิดพลาด สามารถทำได้โดยส่งไปให้ไฟล์ชื่อ /dev/null ```shell-session $ cat one.txt two.txt 2> /dev/null This is the data inside ``` บันทึกข้อความผิดพลาดเพิ่มต่อเข้าไปในไฟล์ error.log ด้วยตัวดำเนินการ `2>>` ```shell-session $ cat one.txt two.txt three.txt 2>> error.log This is the data inside $ cat error.log cat: two.txt: No such file or directory cat: two.txt: No such file or directory cat: three.txt: No such file or directory ``` *Last updated: July 2023* > Authors: > > * Assoc. Prof. Wiroon Sriborrirux > * Thanaluk Pranekunakol (AIC-Researcher), Waratith Sawangboon (AIC-Researcher)